İstatistik: Sayıların Arkasını Anlamak - Ümit Şenesen

İstatistik: Sayıların Arkasını Anlamak - (2006)
Literatür Yayıncılık - Ümit Şenesen

İstatistik daha kolay nasıl anlatılabilirdi? Lise öğrencilerinin bile istatistiği çok basit bir şekilde anlayabileceği bu kitabı mutlaka okumanız gerekiyor. Gerek değinilen örnekler, gerekse yazarın anlatım tarzı, bir roman gibi okuyucuyu sürüklüyor.

Arka Kapak Yazısı

İstatistik formüllerinin ezberlenmesinden çok kavramların anlaşılması amaçlanan bu kitapta; karmaşık gibi görünen sayı kümelerinin arkasında yatan gizli yapıların nasıl ortaya çıkarılacağı açıklanmaya çalışıldı.

Verilen örnekler, araştırma soruları ya Türkiye’deki yaşamın içinden ya da bu ülkede yaşayan insanları ilgilendiren konulardan seçildi. Bebek ölüm oranlarından vergi oranlarına, fiyatlardan futbol karşılaşmalarına, TV izlenme oranlarından boşanma oranlarına, gelir dağılımından not dağılımına, Irak savaşından ortalama ömüre, kadınların yönetimde görev almasından üretimin dışalıma bağımlılığına, savunma bütçesinden içki tüketimine kadar değişen bir yelpaze, sayılar kullanılarak incelendi.

İstatistik - B. L. Kintz, James L. Bruning

(Tanıtım Bülteninden)

Çoğu istatistik ders kitapları kuramsal tartışmalar ve sunulan değişik kavramların matamatiksel kanıtları üzerinde yoğunlaşırlar. Bu yaklaşımın sonucu olarak öğrenciler, istatistiksel testleri kendi deneysel bulgularına uygulama konusunda, genellikle, somut bir anlayış kazanamazlar. Bu kitabın amacı böyle bir yaklaşımı tersine çevirmek ve istatistiksel kavram ve testleri uygulamalı olarak vermektir.

Deneyimlerimiz bize, üzerinde titizlikle çalışılmış ve açık bir biçimde betimlenmiş örneklerin, kolaylıkla çok değişik durumlara genellenebileceğini göstermiştir. Sonuç olarak, bu kitapta izlenen öğretim yöntemi, temelde, örnekle öğretim üzerine kurulmuştur. Ders kitaplarının çoğunda görülen matematiksel kanıtlar ve kuramsal tartışmalar, çoğu durumda, dışlanmıştır. Bunların yerine, deneysel bulguların anlamlılığını test etmede gereksinim duyulan hesaplama işlemlerinin basamak basamak çözümlemesi verilmiştir. Her test ya da analiz, dikkatle seçilmiş, anlaşılması kolay bir örnek üzerinde gösterilmiş ve hesaplamaya ilişkin basamak ve işlemler matematiksel sembollerle verilmek yerine, sözel olarak ifade edilmiştir. Bu nedenle, analizlerin basit t-testi ya da basit korelasyondan en karmaşık varyans analizlerine ya da çoklu korelasyonlara kadar uzanmasına karşın, bu kitabı etkili bir biçimde kullanabilmek için, hemen hemen hiç matematik ön bilgisine gereksinim yoktur.

Kuramsal tartışmalar en aza indirgenmiş, ancak, değişik analizlere ilişkin temel varsayım ve hesaplama formülleri ya her bölümün başında ayrı olarak ya da hesaplamaları göstermede kulandan örnekle kaynaştırılarak verilmiştir. Bu tür varsayım ve formüllere, biri dışında, kitabın tüm kısımlarında, kuramla hesaplama işlemleri arasındaki ilişkileri ve ayrıca her analizin kendi özel problemi ile olan bağlantısını kavramasında kullanıcıya yardımcı olmak amacı ile yer verilmiştir. Varyans analizinin tartışıldığı 2. Kısmın her bölümünde, genel olarak, formüllerin yerini, kullanımdaki istatistik ders kitaplarından seçilmiş bir liste almıştır. Bu yolu izlemenin iki nedeni vardır, tik olarak, bu analizlerde kullanılan sembolik notasyon yazardan yazara büyoik ölçüde değişir, ikinci olarak da, formül ve semboller anlamında, bu tür materyalin sunulması böyle bir kitap için uygun olandan çok daha fazla zaman ve yer haracayı gerektirirdi.

Örneklerin büyük çoğunluğunun davranışsal ve toplumsal bilimler alanlarındaki deneysel bulguların analizine ilişkin olmasına karşın, bu kitap eğitim, iş yönetimi, tıp araştırmaları ya da istatistiksel analiz gerektiren başka her hangi bir alandaki dersler için de eşit derecede uygundur. Ek olarak, geniş bir alanı kapsaması (analizler açısından) nedeni ile, aynca lisans ve yüksek lisans dersleri için de uygundur.

Çok az matematik bilgisi ya da istatistiksel temel gerektirmesi dolayısıyle, kitap öğrencilerin çok temel bir istatistik dersinden sonra aldıkları ilk labaratuar derslerinde de öğretim üyeleri için çok yararlı olacaktır. Ayrıca, ek değişkenlerin ya da tekrarlanmış ölçümlerin söz konusu olduğu daha ileri düzeyde deneylerin desenlenmesine ve sonuçlarının analizine olanak verecektir. Bizim deneyimlerimize göre, kendi verilerine hangi analizi uygulaması gerektiğinin söylenmesi öğrenci için yeterli olmaktadır. Bu açıdan, hemen herkes bütün bir analizin sonuna kadar yönergeleri basamak basamak izleyebilir.

Yine bizim deneyimlerimize göre, bu kitap, bir araştırmanın analizini yapmakla görevlendirilmiş, istatistkisel bilgileri sınırlı, araştırma görevlilerince de aynı biçimde kullanılabilecektir. Bu el kitabının yardımı ile, en deneyimsiz araştırma görevlisi bile, ek olarak pek fazla bir yönlendirmeye gereksinim duymadan, en karmaşık analizleri yapabilir.

Kitabın önemli bir kullanım alanı da bilgisayar programları ile ilgili kişiler tarafından belirtilmektedir. Ayrı ayrı gösterilmiş olmaları nedeniyle, her analize ilişkin hesaplama basamakları, bir bilgisayar programında bulunması gereken yönergelerin ayrıntılı bir akış grafiğini temsil etmektedirler. Bu uygulamayı göstermek amacı ile Bölüm 2.9 ve 2.10'daki hesaplama basamaklarından çıkarılan iki bilgisayar programı Ek M'de verilmiştir. Bu iki program varyans analizlerinin programlanmasında karşılaşılabilecek en karmaşık problemleri temsil ederler. Her iki örnekte de, temel yaklaşım bu kitapta özetlenen sözel basamakları sadece FORTRAN dil sistemine çevirmek olmuştur.

Kitaba doğrudan ya da dolaylı olarak katkıda bulunanların hespsine teşekkür etmek olanaksız. Fakat, bir çokları var ki, katkıları, isimlerinden özel olarak söz etmemizi gerektirmektedir. Önce, "Araştırmaların Desen-lenmesi ve Analizi"ni öğretme yöntemleri bizim bu alanla ilgilenmemizi sağlayan Dr.Dee W. Norton'a teşekkürlerimizi sunmak isteriz.

Dr.G.S.Reynolds ve Dr.Luis Aikman orjinali okuyup eleştirisel olarak değerlendirdiler. Yorum ve eleştirileri, gerekli değişiklik ve düzeltmelerin yapılmasında gerçekten yardımcı olmuştur. Yazar-yayıncı ilişkilerimiz olabileceğin en iyisi idi, ilgi, yardım ve özendiricilikleri için Bay Br'uce Harlovv, Bayan Maud Benjamin, Bayan Marquerite Clark ve Bay John Miler'e de teşekkürü borç biliriz.

Statistical Tables for Biological, Agrcultural and Medical Research adlı kitaplarından III., V. ve VI. tabloları alıp kullanmamıza izin veren Oliver and Boyd Ltd. ve Sir Ronald A.Fisher, F.R.SJnin yazın sorumlusu Dr.Frank Yates'e çok şey borçluyuz.

Ek M'deki örnek bilgisayar progrmalarını kitaba almamıza izin veren Messrs. Morris Morget ve Rpnald Mihalick'e özel teşekkürlerimizi sunarız. Bilgisayar programlarını koyma fikrini bize veren ve orjinalin düzeltilmesi sırasındaki tavsiyelerini takdirle karşıladığımız Dr.Paul Becker'e de teşekkür ederiz. Yalnızca daktiloya çekme ve editörlük işlerindeki yardımlarından dolayı değil, ayrıca, kitabın yazılması süresi boyunca gösterdikleri genel özendiricilikleri için eşlerimiz Marlene ve Maria'ya özel takdirlerimizi sunmayı bir borç biliriz.

-James L. Bruning-Ohio Üniversitesi-

-B. L. Kintz-Western Washington State Koleji-

Bilgisayar Uygulamalı İstatistik II - Necmi Gürsakal

Bilgisayar Uygulamalı İstatistik - II - (2002)
Alfa Yayınları - Prof. Dr. Necmi Gürsakal

Bu ciltte büyük ölçüde: istatistik nasıl tahmin eder, nasıl test eder, nasıl değişkenler arasında ilişki kurmamıza yarar gibi sorularla ilişkili teknikler üzerinde duracağız. Ayrıca, bu tekniklerin uygulanması sonucunda elde edilen sonuçların yorumlarında dikkat edilmesi gereken noktaları anlatmaya çalışacağız.

Okuduğunuz kitabın ilk bölümlerinde örnekleme ve örnekleme dağılımlarının ardından, tahmin ve hipotez testleri birbirinden ayrılmadan anlatılmaya çalışıldı. Diğer yandan, hipotez testlerinin alternatif parametrik olmayan benzerleri de kitapta hemen parametrik hipotez testlerinin ardından yer aldı.

Kitap temelde: Örnekleme ve örnekleme dağılımları, parametrelere ilişkin çıkarımlar, ki-kare testleri, varyans analizi, regresyon, korelasyon, zaman serileri ve süreç kontrol ve yeterlilik analizleri gibi yeni ana bölümden oluşuyor.

Bilgisayar Uygulamalı İstatistik I - Necmi Gürsakal

Bilgisayar Uygulamalı İstatisitk - I - (2001)
Alfa Yayınları  - Prof. Dr. Necmi Gürsakal

Önsöz

Bizim için istatistik, dünya ile rekabet etmek istiyorsak olmazsa olmaz bir araç. Bu nedenle, okuduğunuz bu kitap, iyi ders anlatmanın ötesinde bir yerleri, sanayide kalite ve verimliliğin geliştirilmesine katkıda bulunmayı hedefliyor. Kitapta, yoruma ağırlık vermeye çalışan, bol örnekli, mümkün olabildiği kadar basit ve kolay anlaşılır bir yol amaçlanmıştır.

İçindekiler

- Giriş

- Veriler ve Değişkenler 

- Veri Editörleri

- Grafikler

- Bilgisayarda Grafik Çizimleri

- Ortalamalar

- Değişkenlik Ölçüleri

- Bilgisayarda Ortalama Asimetri Basıklık ve Değişkenlik Ölçülerin Hesaplanması

- Endeksler

- Olasılık 

- Kesikli Rassal Değişkenlere İlişkin Olasılık Dağılımları

- Sürekli Rassal Değişkenlere İlişkin Olasılık Dağılımları

SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri - Şeref Kalaycı

Hiç şüphesiz piyasada bulunan en başarılı SPSS kitabıdır, Şeref Kalaycı'nın eseri. Her istatistikçinin, her istatistik bölümü öğrencisinin ve SPSS'e ihtiyaç duyan herkesin kitaplığında ilk sırada bulundurması gereken bir eser. Konular, hiç bilmeyen birileri düşünülerek en yalın haliyle anlatılmış, en ufak ayrıntılara dahi yer verilmiştir.

Şeref Kalaycı'nın kitap hakkındaki görüşleri ise şu şekilde;

Geçmişte yapılması mümkün olmayan pek çok istatistiksel analiz, bugün gelişmiş bilgisayar ve paket programlar sayesinde kolayca yapılabilir hale gelmiştir. Bu bağlamda, temel ve çok değişkenli istatistik teknikleri, paket programlar sayesinde, üniversitelerimizde gerek öğrenciler gerekse araştırmacılar tarafından yaygın olarak kullanılabilmektedir. Biz de bu amaçla ülkemizde çok bilinen SPSS paket programını kullanarak, temel ve çok değişkenli istatistik tekniklerini uygulayabilme ve sonuçlarını yorumlayabilmeye yardımcı olacak elinizdeki eseri hazırladık. Kitabımızın en önemli özelliği, aktif öğrenme yöntemini benimsemiş olmasıdır. Yani, yeterli düzeyde SPSS paket programı ve istatistik bilgisi olmayan biri dahi, yapmak istediği analizi, SPSS paket programı vasıtasıyla nasıl yapabileceğini ve elde ettiği sonuçları nasıl yorumlayabileceğini kitabımızdan öğrenebilecektir.

Kitabı yazma fikri, üniversitede yüksek lisans dersi yaptığım meslektaşlarımın (kitap yazarlarından öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi arkadaşlarım) metodolojik konularla ilgili uygulamalı bir kitap Çalışmasının akademisyenler, araştırmacılar ve öğrencilerden oluşan geniş bir kitleye faydalı olacağını ve bu konuda kitabın hazırlanmasına kendilerinin de katkıda bulunabileceklerini dile getirmeleri ile başladı. Buna ek olarak, değerli öğretim üyesi arkadaşlarımın (Abdullah Eroğlu ,Ali Sait Albayrak, Aliye Kayış, Erdoğan Öztürk) kitaba katkıda bulunmak amacı ile yazdıkları bölümlerle birlikte çalışma elinizdeki son halini aldı.

Kitap içeriği ise şu şekilde;

• Faktör Analizi 
• Korelasyon Analizi 
• Basit Doğrusal Regresyon 
• Lojistik Regresyon 
• Çok Boyutlu Ölçekleme 
• Kanonik Korelasyon Analizi 
• Güvenilirlik Analizi 
• Varyans Analizi 
• Çoklu Doğrusal Regresyon 
• Non Parametrik Testler 
• Kümeleme Analizi 
• Tanımlayıcı İstatistikler 
• F- Testi 
• T- Testi 
• Hipotez Testleri 
• Ayırma Analizi 
• Probit Regresyon 

İstatistik ve Yalan İstatistik İle Nasıl Yalan Söylenir

"Üç çeşit yalan vardır: Yalan, kuyruklu yalan ve istatistik."

Bu kitap istatistiğin bir aldatmaca aracı olarak kullanılma yöntemlerini açıklıyor. Kitapta yer alan istatistiksel hile ve yalanlar çok geniş bir alandan derlendi.

Sayılara meraklı bir kültürde, istatistiğin sırlarla dolu dili, sansasyon yaratmak, abartmak, karıştırmak ve gereğinden fazla basite indirgemek amacıyla kullanılabilir. Yani bu okuduklarımızın, duyduklarımızın, mutlaka doğru olması gerekmediği anlamına geliyor. Ortalamalar, ilişkiler, trendler ve grafikler göründükleri gibi olmayabilir. Ortada gözle görünenden fazla bir şey çoğu zaman da eksik bir şey vardır. Tıpkı "biraz minare gölgesi biraz davul tozu"ndan yapılan ilaçlar gibi istatistik de bir çok önemli gerçeği "olduğundan farklı" hale getirebilmekde.

Elbetde eğitimli ve namuslu istatistikçilerin kesin ve bilimsel hesaplarına sözümüz yok. Tıpkı fotoğraf makinesi ile bilgisayarın yalan söylemesinin olanaksız olduğu gibi. Yeter ki birileri dışardan müdahale etmesin! 

"İyi ambalajlanmış bir istatistik Hitler'in büyük yalanından daha etkilidir. Hem yanlış yere götürür, hem de sizi kimse suçlayamaz."

Kaynak: kitapturk.com

Başlangıç

Bu blogumda, mümkün mertebe 6 yıl boyunca edinmiş olduğum bilgi ve tecrübelerle birlikte, oluşturmuş olduğum arşivi, kullanıcıların ihtiyacı doğrultusunda paylaşmaktan memnuniyet duyacağım..

Zaman zaman ders notları, zaman zaman paket programlar hakkında bildiklerimi paylaşıp, ara ara da ilgili haberleri paylaşacağım..

Öyle ümit ediyorum ki; karşılıklı olarak bilgi alışverişinde bulunabileceğimiz bir platform yakalamak mümkün olacaktır..

Sevgilerle..

Yasin Serhat Şen